• rozwiń

Trybunał: zakaz uboju rytualnego na potrzeby gmin żydowskich niekonstytucyjny

Trybunał: zakaz uboju rytualnego na potrzeby gmin żydowskich niekonstytucyjny
Foto: sxc.hu Foto: Trybunał badał konstytucyjność zakazu uboju rytualnego

Zakaz uboju rytualnego na potrzeby gmin żydowskich jest niekonstytucyjny - orzekł w środę Trybunał Konstytucyjny. Wyrok był niejednogłośny, pięcioro sędziów złożyło zdania odrębne. Trybunał podkreślił też, że z dniem opublikowania wyroku ubój rytualne będzie dopuszczalny i niezagrożony karą.

Według Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich zakaz narusza konstytucję i europejską konwencją praw człowieka; prowadzi też do "dyskryminacji w życiu społecznym i gospodarczym wyznawców judaizmu w Polsce".

Sejm wniósł o umorzenie sprawy, twierdząc, że gminy żydowskie mają prawo do uboju rytualnego na potrzeby religijne swych wyznawców, ale już nie w celach gospodarczych czy handlowych. Takie uprawnienie gmin za "wątpliwe" uznała zaś Prokuratura Generalna, która chciała uznania, że zakaz uboju jest zgodny z konstytucją.

Pięcioro z czternaściorga sędziów Trybunału Konstytucyjnego złożyło zdania odrębne do środowego wyroku.

Jedna forma

Sędzia Maria Gintowt-Jankowicz mówiła w uzasadnieniu wyroku, że zakazu uboju nie uzasadniają ani konstytucyjna przesłanka ochrony zdrowia, ani konieczność ochrony moralności publicznej.

Sędzia podkreśliła, że skoro w Polsce powszechnie akceptowany jest ubój zwierząt gospodarskich, to zakaz jednej z jego form - i to chroniony wolnością religii - nie jest uzasadniony. Dodała, że nie ma jednoznacznych dowodów naukowych, że ubój rytualny jest bardziej bolesny dla zwierząt niż inne formy uboju.

TK zarzucił ustawodawcy niekonsekwencję w ustawie o ochronie zwierząt, bo zakazu zabijania ich bez uprzedniego ogłuszania nie stosuje ona m.in. przy eksperymentach naukowych czy też podczas polowań lub łowienia ryb. Ubój rytualny dopuszczalny jest w "zdecydowanej większości państw UE" - podkreśliła sędzia Gintowt-Jankowicz. Powołała się m.in. na orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu

Dopuszczalny w Unii

Trybunał wskazał też, że ubój rytualny podlega ochronie w ramach wolności religijnej, ponadto jest dopuszczalny w większości państw Unii Europejskiej.

- Konstytucyjna gwarancja wolności religii obejmuje dokonywanie wszelkich czynności, praktyk, obrzędów i rytuałów, które mają charakter religijny. Tym samym konstytucyjna ochrona obejmuje również czynności religijne dalekie od zachowań konwencjonalnych dominujących w danym państwie, w tym także czynności być może niepopularne z punktu widzenia społecznej większości - powiedziała w uzasadnieniu wyroku TK sędzia Maria Gintowt-Jankowicz.

Dodała, że "ubój rytualny ma charakter religijny, jest praktykowany od wieków przez wyznawców judaizmu i islamu". - Współcześnie ubój rytualny, mimo że najczęściej prowadzony jest w uprawnionych rzeźniach, w dalszym ciągu jest czynnością o charakterze liturgicznym - zaznaczyła.

- Trybunał wziął także pod uwagę, że ubój rytualny jest dopuszczalny w zdecydowanej większości państw członkowskich Unii Europejskiej - powiedziała sędzia.

Z dniem opublikowania

Co ważne - jak wskazał Trybunał - z dniem opublikowania środowego wyroku ubój rytualny będzie dopuszczalny i niezagrożony karą. - Ochronie zwierząt nie przysługuje pierwszeństwo przed postawieniami konstytucji gwarantującymi wolność religii - mówiła w uzasadnieniu orzeczenia sędzia TK Maria Gintowt-Jankowicz. - Zarazem rozstrzygnięcie to oznacza, że niezgodne z konstytucją są także zaskarżone przepisy karne, które zakaz uboju rytualnego wzmacniają sankcjami karnymi - podkreślił w uzasadnieniu TK.

W uzasadnieniu wyroku dodano, że "ze względu na wagę rozpatrywanego problemu TK odniósł się też do skutków wyroku". - Zasadniczy, podstawowy skutek tego wyroku sprowadza się do tego, że z dniem ogłoszenia wydanego wyroku w Dzienniku Ustaw dopuszczalne będzie poddawanie zwierząt ubojowi rytualnemu w uprawnionej rzeźni - powiedziała sędzia Gintowt-Jankowicz.

Zastrzegła jednocześnie, że niezależnie od liczby zwierząt dokonanie takiego uboju zawsze będzie wymagało "przestrzegania z jednej strony licznych i szczegółowych wymagań prawa polskiego i unijnego, a z drugiej strony wymagań przewidzianych przez normy prawa religijnego".

Wolność przepływu

Poza zainteresowaniem Trybunału Konstytucyjnego pozostaje, co przedsiębiorca prowadzący rzeźnię robi z mięsem pochodzącym z uboju normalnego, czy też z rytualnego - podkreśliła sędzia TK Maria Gintowt-Jankowicz.

W swym zdaniu odrębnym do wyroku sędzia Wojciech Hermeliński uznał, że TK "otworzył drogę do uboju w celach komercyjnych".

Pytana, czy wyrok oznacza takie otwarcie, sędzia Gintowt-Jankowicz - która była sprawozdawcą TK - odpowiedziała na konferencji prasowej po wyroku, że ta kwestia nie mieści się ani we właściwości TK, ani też nie była w ogóle przedmiotem wniosku gmin żydowskich. - Jest to też poza polityką gospodarczą państwa - dodała sędzia.

Prezes TK Andrzej Rzepliński przypomniał, że jest wolność przepływu towarów w UE. - Czy można sobie wyobrazić jakieś bariery np. dla mięsa pochodzącego z uboju rytualnego? - spytał retorycznie. Rzepliński podkreślił, że "ubój niekomercyjny jest niemożliwy, bo ubój rytualny musi się dokonywać w rzeźni, a tam zawsze jest komercja, w tym dobrym sensie tego słowa".

Kłopot prawny

Problem prawny powstał, gdy w 2012 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że rozporządzenie ministra rolnictwa z 2004 r., na którego podstawie dokonywano uboju rytualnego, był sprzeczny z ustawą o ochronie zwierząt, a przez to z konstytucją.

Kwestię miała rozwiązać rządowa nowelizacja ustawy o ochronie zwierząt, która miała dopuścić ubój rytualny. W lipcu 2013 r. Sejm odrzucił jednak ten projekt. W Sejmie jest obecnie obywatelski projekt - taki sam, jak ten odrzucony.

Związek Gmin Wyznaniowych Żydowskich zakwestionował zapisy ustaw o ochronie zwierząt w zakresie, w "jakim nie zezwalają na poddawanie zwierząt szczególnym sposobom uboju, przewidzianym przez obrządki religijne związków wyznaniowych o uregulowanej sytuacji prawnej i przewidują odpowiedzialność karną osoby dokonującej uboju w taki szczególny sposób".

Ustawa ta generalnie pozwala dziś uśmiercać zwierzęta tylko po uprzednim pozbawieniu ich świadomości - ubój rytualny prowadzony przez żydów i muzułmanów tego nie przewiduje. Za złamanie ustawy grozi do 2 lat więzienia. ZGWŻ podkreślał, że jego zamiarem nie jest "legalizowanie eksportu mięsa koszernego z Polski".

Spotkania i incydenty

W sprawie uboju rytualnego z ówczesnym ministrem administracji i cyfryzacji Michałem Bonim spotkali się naczelny rabin i mufti RP.

Zakaz doprowadził do protestów, ale też sytuacji, które kończyły się interwencją policji. W sierpniu Prokuratura Rejonowa w Sokółce (Podlaskie) umorzyła śledztwo ws. muzułmańskiego uboju rytualnego w Bohonikach, dokonanego jesienią 2013 r. w czasie święta Kurban Bajram. Uznano, że czyn miał znikomą szkodliwość społeczną. Ubój miał miejsce w ramach muzułmańskiego Święta Ofiarowania - Kurban Bajram.

Zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa uboju bez ogłuszania złożyło wówczas kilka organizacji obrońców praw zwierząt. W Bohotnikach doszło też do incydentów i przepychanek.

Podziel się:

Bądź na bieżąco:
  • Komentarze (43)

Dodaj Komentarz

Zaloguj się , aby dodać komentarz
Forum jest aktualizowane w czasie rzeczywistym
+0 nowe komentarze
lk_kara
To tyle Polakow nie zadowoli, ze relacje Izrael/Polska nie maja zadnego znaczenia, chyba ze na jakims papierze rzadowym Komorowskiego. Ludzie maja dosyc w tym kraju wplywu pewnych ludzi na nasz kraj i na nasze poglady. Dosc tego klekania do zydowskich pogladow.
  • 1
  • 2
  • zgłoś naruszenie
zamknij
Niezbędny
  • 2
  • 2
  • zgłoś naruszenie
zamknij
Jas80
Jakoś nie dziwi mnie, że w Polsace Żydom pozwala się na wszystko. Co to za wiara, że zmusza do dręczenia zwierząt.
  • 2
  • 2
  • zgłoś naruszenie
zamknij
denondenon
  • 3
  • 0
  • zgłoś naruszenie
zamknij
lk_kara
  • 0
  • 1
  • zgłoś naruszenie
zamknij
addari
To cóż, pozostaje aby Trybunał Konstytucyjny wypowiedział się na temat rytualnego okaleczania chłopców żydowskich i muzułmańskich, będących obywatelami polskimi, które też ma miejsce.
  • 1
  • 0
  • zgłoś naruszenie
zamknij
pietro44
No to niedługo będzie w Polsce składanie daniny ze zwierząt i publiczne ukamienowanie kobiet za cudzołóstwo, bo takie jest prawo mniejszości etnicznych.
  • 2
  • 0
  • zgłoś naruszenie
zamknij
dedi1972
Sam przygotowuję sobie pożywienie, od początku do końca, wszystko jest wykorzystane, nic się nie marnuje, nic nie trafia do kosza ani do utylizacji. Nie ma GMO, konserwantów, chemii, zdrowe mięsko i jego naturalny świeży smak
  • 0
  • 0
  • zgłoś naruszenie
zamknij

Zasady forum

Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu. TVN24BiŚ nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.

Ustawienia

Zamknij ustawienia
Ustawienia zostały zapisane