• rozwiń
    • WIG20 2358.76 -0.57%
    • WIG30 2707.91 -0.52%
    • WIG 60680.62 -0.46%
    • sWIG80 11980.99 -0.07%
    • mWIG40 4175.74 -0.18%

Ostatnia aktualizacja: Wczoraj 17:15

Dostosuj

Temat: Podatki

Bardziej obciążone są osoby o niskich dochodach. Raport o podatkach w Polsce

Co to jest klin podatkowy? Odtwórz: Co to jest klin podatkowy?
Co to jest klin podatkowy? "Źródło: TVN24 BiS"

Polski system podatkowy jest regresywny – bardziej obciąża osoby o niskich dochodach niż osoby o wysokich dochodach - podkreślił w swoim najnowszym raporcie Instytut Badań Strukturalnych. Jak dodano, jest to niezgodne zarówno z regułami polityki społecznej, jak i trendami obserwowanymi w innych państwach.

Według IBS są dwie główne przyczyny regresywnego systemu podatkowego w Polsce. Po pierwsze, liniowe opodatkowanie pracy, czyli takie samo dla niskich i wysokich zarobków. Jak wskazano, jest to wyjątek na tle państw Unii Europejskiej. "W państwach UE opodatkowanie wysokich zarobków jest średnio o 8 punktów procentowych wyższe niż niskich zarobków" - dodano.

Drugą przyczyną jest relatywnie niskie opodatkowanie wysokodochodowych działalności gospodarczych. To - jak wskazano - skłania osoby o wysokich zarobkach do fikcyjnego samozatrudnienia. "Główną przyczyną fikcyjnego samozatrudnienia są duże różnice w wysokości opodatkowania między umową o pracę a działalnością gospodarczą. Przy dochodzie rzędu 100-200 tysięcy złotych rocznie opodatkowanie działalności gospodarczej może być nawet o jedną trzecią niższe niż opodatkowanie umowy umowy o pracę" - czytamy w raporcie.

Jak dodano, "fikcyjne samozatrudnienie w Polsce może dotyczyć nawet co dziesiątej osoby prowadzącej własną działalność gospodarczą". W 2017 roku liczba osób, które prowadziły działalność gospodarczą i nie zatrudniały innych pracowników, pracowały wyłącznie lub głównie dla jednego klienta wyniosła 166 tysięcy. Dla porównania w 2016 roku było to 160 tysięcy osób, zaś w 2015 roku - 144 tysiące.


Podatki w Polsce

Autor raportu Jakub Sawulski podkreślił, że całkowity ciężar podatkowy w Polsce jest niższy niż średnia w państwach UE. Jest on umiarkowany na tle krajów Europy Środkowo-Wschodniej, a więc państw znajdujących się na podobnym co Polska poziomie rozwoju. W 2017 roku dochody z podatków i składek w Polsce stanowiły równowartość 34 procent PKB.

Jak wskazano, średnio w państwach naszego regionu relacja ta była o 1 punkt procentowy niższa - 33 procent, ale w państwach bogatszych była wyraźnie wyższa i wynosiła 39 procent. "Zjawisko to można uznać za naturalne, gdyż zazwyczaj kraje bogatsze charakteryzują się większym udziałem państwa w gospodarce, a kraje biedniejsze mniejszym" - dodano.

Poza dochodami z podatków i składek państwa osiągają dochody także z innych źródeł, na przykład z dotacji z UE czy z różnych opłat. W Polsce w 2017 roku wyniosły one 6 procent PKB - tyle samo co średnio w państwach Europy Środkowo-Wschodniej i tak zwanej starej piętnastki UE.


Trzy przedmioty opodatkowania

W teorii wyróżnia się trzy główne przedmioty opodatkowania: konsumpcję, pracę i kapitał.

Jak czytamy w raporcie, opodatkowanie konsumpcji w Polsce jest umiarkowane zarówno na tle państw UE-15, jak i naszego regionu. W Polsce wynosi około 20 procent, średnio w Europie Zachodniej zaś 22 procent, a średnio w krajach naszego regionu – 23 procent.

"Dane te dotyczą jednak 2016 roku, tymczasem działania na rzecz uszczelnienia wpływów z podatku VAT podjęte w kolejnych latach mogły spowodować, że statystyczne obciążenie konsumpcji w Polsce w 2017 czy 2018 roku wzrosło do poziomu bliskiego średniej w innych państwach UE" - zwrócili uwagę autorzy raportu.

Jak wskazano, opodatkowanie pracy w Polsce jest umiarkowane na tle innych państw Europy Środkowo-Wschodniej, ale niskie na tle państw bogatszych. Państwo pobiera około 33 procent dochodów z pracy w formie podatków i składek w Polsce i średnio w krajach naszego regionu, a około 37 procent średnio w państwach Europy Zachodniej.

Instytut Badań Strukturalnych zaznacza, że opodatkowanie pracy jest wyraźnie wyższe niż opodatkowanie konsumpcji i kapitału – dotyczy to nie tylko Polski, ale też innych państw UE. "Wynika to głównie z tego, że w opodatkowaniu pracy zawarte są składki na ubezpieczenia społeczne. Przypisuje się je do każdego indywidualnego podatnika, w związku z czym trudno byłoby je pobierać od konsumpcji czy kapitału" - wyjaśniono.

Opodatkowanie kapitału w Polsce jest wyższe niż w innych państwach naszego regionu, ale wciąż dużo niższe niż w państwach starej piętnastki UE. Autorzy raportu zwrócili uwagę na przyczynę takiego stanu rzeczy. Jak wskazano, państwa o niższym poziomie rozwoju, a więc także niższych zasobach kapitału, starają się przyciągnąć kapitał relatywnie niskim opodatkowaniem. "Z tego względu średni ciężar podatkowy na kapitał wynosi 16 procent w państwach EŚW i aż 30 procent w państwach UE-15. Polska znajduje się pomiędzy tymi wartościami, z opodatkowaniem w wysokości 22 procent" - czytamy.


Co dalej?

Zdaniem eksperta Instytutu Badań Strukturalnych, aby zmniejszyć regresywność systemu podatkowego, polityka publiczna powinna w pierwszej kolejności skoncentrować się na obniżeniu opodatkowania umów o pracę przy niskich zarobkach.

"Można tego dokonać przykładowo przez znaczące podniesienie kosztów uzyskania przychodu lub kwoty wolnej w podatku dochodowym. Takie działanie nie tylko poprawiłoby sytuację materialną osób w najsłabszym położeniu, ale także ograniczyło niektóre negatywne zjawiska na polskim rynku pracy, jak zatrudnianie >>na czarno<< czy wypłacanie części wynagrodzenia poza oficjalną umową" - czytamy w propozycji.

Jak dodano, źródłem finansowania dla powyższej propozycji mogłoby być wyższe opodatkowanie wysokodochodowych działalności gospodarczych. Autor raportu wskazał, że istotnym elementem reformy podatkowej powinno być także zmniejszenie różnic w opodatkowaniu różnych typów zatrudniania.

 



Podziel się:

Bądź na bieżąco:
  • Komentarze (0)

Dodaj Komentarz

Zaloguj się , aby dodać komentarz
Forum jest aktualizowane w czasie rzeczywistym
+0 nowe komentarze

Zasady forum

Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu. TVN24BiŚ nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.

Ustawienia

Zamknij ustawienia
Ustawienia zostały zapisane