• rozwiń
    • WIG20 2236.68 +0.13%
    • WIG30 2534.33 +0.11%
    • WIG 58811.47 +0.10%
    • sWIG80 11604.95 +0.29%
    • mWIG40 3754.91 +0.21%

Ostatnia aktualizacja: Dziś 10:48

Dostosuj

Oszustwa podatkowe, szara strefa, błędy podatników. Polska ma miliardową dziurę w VAT

Oszustwa podatkowe, szara strefa, błędy podatników. Polska ma miliardową dziurę w VAT
Foto: sxc.hu Foto: Luka w VAT to różnica między tym, co budżet uzyskuje z VAT, a hipotetycznymi wpływami budżetu

Polska ma problemy ze ściągalnością VAT-u, a PwC ma receptę na załatanie luki podatkowej. Lukę podatkową w VAT można by ograniczyć o ok. 31,5 mld zł, czyli kwotę odpowiadającą w przybliżeniu rocznemu budżetowi MON - uważają eksperci z PwC. Ich zdaniem luka ta w tym roku spadnie po raz pierwszy od siedmiu lat, ale tylko o 4,8 mld zł.

Luka w VAT to różnica między tym, co budżet uzyskuje z VAT, a hipotetycznymi wpływami budżetu możliwymi do osiągnięcia, gdyby cała konsumpcja była efektywnie opodatkowana tym podatkiem.

W 2014 r. wartość luki w VAT wyniesie ok. 42 mld zł, czyli 2,5 proc. PKB - poinformowali w czwartek na spotkaniu z dziennikarzami eksperci z PwC. Zgodnie z ich wyliczeniami w 2013 r. ubytek ten wyniósł 46,8 mld zł, co stanowiło 2,9 proc. PKB. W UE większe problemy ze ściągalnością VAT w 2012 r. miały jedynie Czarnogóra, Włochy, Grecja, Łotwa, Litwa, Słowacja i Rumunia.

Ale nie do końca

Według specjalistów z PwC całkowita likwidacja luki podatkowej w VAT nie jest możliwa. - Rzeczywisty potencjał redukcji luki w VAT wynosi ok. 31,5 mld zł (do poziomu z 2007 r., czyli 10,5 mld zł, co stanowi 0,6 proc. PKB - red.). To wielkość bliska rocznemu budżetowi Ministerstwa Obrony Narodowej - zauważył partner w PwC Tomasz Kassel podczas czwartkowego spotkania z dziennikarzami.

Według ekspertów z PwC na ubytek ten wpływają przede wszystkim oszustwa podatkowe oraz szara strefa, a także błędy popełnione przez podatników, stosowanie nieuczciwej optymalizacji podatkowej (np. sprzedaż pomalowanej na zielono betoniarki, jako mieszarki do pasz), upadłości przedsiębiorstw oraz niewydajność poboru podatków.

W ostatnich latach luka w VAT gwałtownie rosła, co było związane przede wszystkim ze znacznym wzrostem przestępczości podatkowej. Z problemem tym boryka się nie tylko Polska, ale większość krajów europejskich.

Mechanizm wyłudzeń

Zazwyczaj przestępcy wyłudzają VAT za pomocą najprostszego mechanizmu, rejestrując firmę na tzw. słupa - jak zauważyli eksperci PWC - oszuści nie wahają się wykorzystywać do tego nawet pacjentów hospicjów. Firma zarejestrowana na "słupa" nie odprowadza podatku od zawartych transakcji i znika.

Bardziej wyrafinowana metoda to tzw. karuzela VAT, w którą zaangażowane jest kilka podmiotów z różnych krajów, a do wyłudzenia dochodzi na dalszym etapie obrotu. Pieniądze z przestępstw podatkowych są inwestowane w różne branże i coraz bardziej skomplikowane mechanizmy oszustw.

Specjaliści z PwC wskazali, że do oszustw najczęściej dochodzi w obrocie towarami, które trudno się identyfikuje: - paliwami, półtuszami wieprzowymi, śrutą, drobną, ale drogą elektroniką (np. smartfony), złotem, cukrem. Ostatnio oszuści wzięli na cel czekoladowe jajka Kinder Niespodzianka.

Polska w czołówce

W UE najwięcej tego rodzaju przestępstw popełnia się właśnie w Polsce, na Słowacji i w Czechach. Sygnał ostrzegawczy powinien się zapalać przedsiębiorcy, którego potencjalny kontrahent ma siedzibę w czeskiej Ostrawie - to miasto, w którym przestępcy nader chętnie rejestrują działalność.

- Rośnie skala przestępstw związanych z paliwami. Już drugi rok z rzędu obserwujemy spadek konsumpcji diesla, a przecież na konie się nie przesiedliśmy. Spadek ten jest związany ze wzrostem wyłudzeń VAT - zaznaczył Kassel.

Zwrócił uwagę, że walce z oszustwami podatkowymi nie sprzyjają niskie kary stosowane za tego typu przestępstwa. - Należy przypomnieć, że Al Capone poszedł do więzienia właśnie za przestępstwa podatkowe - powiedział partner w PwC. Słabymi ogniwami są prokuratury i sądy, które nie mają wiedzy na temat skomplikowanych mechanizmów przestępstw podatkowych. Niemniej, zdaniem specjalistów z PwC w tym roku po raz pierwszy od 7 lat luka w VAT może być nieco niższa.

- Ministerstwo Finansów wzięło się do roboty przez ostatnie półtora roku i widać tego efekty - ocenił Kassel. Wskazał m.in. na wprowadzenie w ubiegłym roku tzw. odwróconego VAT na niektóre wyroby stalowe, co praktycznie wyeliminowało oszustwa w handlu prętami stalowymi i uzdrowiło branżę. Zdaniem PwC odwrócony VAT to jednak działanie doraźne - oszuści przekierowują bowiem swoją działalność na inne segmenty rynku.

Szerokie działania

Według PwC, aby skutecznie walczyć z nadużyciami konieczne są długofalowe i zakrojone na szeroką skalę działania o charakterze systemowym i prewencyjnym. Jednym z takich mechanizmów może być model podzielonej płatności (split payment model), który zakłada, iż przy okazji każdej transakcji, cena netto jest wpłacana na konto dostawcy, a VAT trafiałby na odrębne konto podatkowe administrowane przez fiskusa. Możliwym rozwiązaniem miałby być też centralna baza monitorująca VAT, która opiera się na e-fakturowaniu.

Wskazano także m.in. na konieczność utworzenia wyspecjalizowanych jednostek do zwalczania przestępczości podatkowej oraz otwarcie urzędników na dialog z przedsiębiorcami, którzy na co dzień ponoszą straty wynikające z nadużyć czynionych przez przestępców.

Podziel się:

Bądź na bieżąco:
  • Komentarze (0)

Dodaj Komentarz

Zaloguj się , aby dodać komentarz
Forum jest aktualizowane w czasie rzeczywistym
+0 nowe komentarze

Zasady forum

Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu. TVN24BiŚ nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.

Ustawienia

Zamknij ustawienia
Ustawienia zostały zapisane