• rozwiń

Absolwent Uniwersytetu Warszawskiego laureatem nagrody Nagrody Nobla

Centralny Bank Szwecji przyznał po raz 39. Nagrodę Nobla z ekonomii. Jeden z jej tegorocznych laureatów, Leonid Hurwicz, to wychowany w Polsce amerykański ekonomista, który w swoich badaniach łączył m.in. zastosowanie teorii matematycznych w procesach gospodarczych.

Hurwicz, Maskin i Myerson zostali nagrodzeni za prace nad teorią wdrażającą systemy matematyczne w procesy gospodarcze, która przy zastosowaniu równań matematycznych i algorytmów pozwala ocenić prawidłowość funkcjonowania rynków.
- Teoria pomogła określić ekonomistom skuteczne mechanizmy rynkowe, schematy regulacji i procedury wyborów i dziś odgrywa główną rolę w wielu dziedzinach ekonomii oraz w naukach politycznych - podano w uzasadnieniu.

Nobel nie chciał nagradzać ekonomistów?

Alfred Nobel, szwedzki chemik i przemysłowiec dorobił się fortuny dzięki wynalezieniu dynamitu i rozważnemu inwestowaniu swojego majątku.

Nagroda Nobla za osiągnięcia w dziedzinie ekonomii i gospodarki jest jedyną nagrodą, której nie przewidywał testament fundatora. Dlatego ufundował ją w 1968 roku Bank Centralny Szwecji (Sveriges Riksbank) z okazji trzechsetlecia swego istnienia. Komitet Noblowski, który już od roku 1901 przyznawał nagrody w dziedzinie chemii, fizyki, medycyny lub fizjologii, literatury i za działalność pokojową, wyraził zgodę na tę inicjatywę. W 1969 roku pierwszymi laureatami zostali Norweg Ragnar Frisch i Holender Jan Tinbergen, których uhonorowano za wkład w rozwój ekonometrii – metody mierzenia zależności gospodarczych przy zastosowaniu modeli matematycznych i technik statystycznych.

Pewną odrębność Nobla za osiągnięcia w zakresie ekonomii zaznaczono w jego oficjalnej nazwie, która brzmi: "Nagroda Banku Szwecji w Naukach Ekonomicznych Pamięci Alfreda Nobla"

Nagrodę za ekonomię funduje Centralny Bank Szwecji, który co roku wpłaca na konto Fundacji Nobla sumę równą wysokości nagród w innych dziedzinach.

Poniżej laureaci nagrody Nobla w dziedzinie nauk ekonomicznych z poprzednich lat:


2006 - Edmund S. Phelps z Uniwersytetu Columbia w Nowym Jorku otrzymał Nagrodę Nobla za analizę zależności międzyokresowych w polityce makroekonomicznej.
2005 - Laureatami nagrody zostali Robert J. Aumann z Izraela i Thomas C. Schelling z USA za teorię o "decyzji interaktywnej".
2004 - Wykładający na uniwersytecie w Pittsburghu (USA) 60-letni Norweg, Finn E. Kydland, i 63-letni Amerykanin Edward C. Prescott z uniwersytetu w Santa Barbara w Kalifornii (USA) zostali laureatami Nagrody Nobla za "pracę wyjaśniającą, w jaki sposób na cykle koniunkturalne wpływają takie czynniki, jak zmiany w polityce ekonomicznej i technologii".
2003 - Amerykanin Robert F. Engle z New York University i Brytyjczyk Clive W. J. Granger z uniwersytetu stanu Kalifornia w San Diego. Obaj uczeni zostali nagrodzeni za stosowanie metod statystycznych w ekonomicznych sekwencjach czasowych.
2002 - Amerykanin, mający również obywatelstwo izraelskie, Daniel Kahneman z uniwersytetu Princeton i Amerykanin Vernon L. Smith, wykładowca z uniwersytetu w Fairvax otrzymali nagrodę Banku Szwecji za studia nad psychologicznymi aspektami oceniania i podejmowania decyzji w sytuacjach niepewności oraz za studia laboratoryjne nad alternatywnymi mechanizmami rynkowymi.
2001 - George A. Akerlof z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley (ur. 1940), A. Michael Spence z Uniwersytetu Stanford (ur. 1943) i Joseph E. Stiglitz z Uniwersytetu Columbia (ur. 1943). Amerykanie otrzymali nagrodę za analizę rynków cechujących się asymetrią informacji, która występuje w sytuacji, gdy jedni uczestnicy rynku mają lepsze informacje niż inni.
2000 - Nobla w dziedzinie nauk ekonomicznych otrzymali dwaj Amerykanie - James J. Heckman z Uniwersytetu Chicagowskiego (ur. 1944) i Daniel L. McFadden z Uniwersytetu Kalifornii w Berkeley (ur. 1944). Nagrodę przyznano za opracowanie "teorii i metod szeroko stosowanych w analizie statystycznej zachowań poszczególnych osób i gospodarstw domowych".
1999 - Robert A. Mundell (Kanadyjczyk osiadły w USA, pracuje na Uniwersytecie Columbia w Nowym Jorku, ur. 1932) - za analizę polityki pieniężnej w warunkach ograniczeń kursów wymiany, a także za analizę optymalnych obszarów walutowych. Jego badania stworzyły podwaliny pod teorię, na której oparli się twórcy strefy euro.
1998 - Amartya Sen (Indie, wykłada w Trinity College w brytyjskim Uniwersytecie Cambridge, ur. 1934) - za badania nad tym, jak powinny postępować społeczeństwa, by racjonalnie gospodarować swymi zasobami, i jak prowadzić politykę gospodarczą, by zapewnić ład społeczny. Badania te przyczyniły się do lepszego zrozumienia ekonomicznych mechanizmów ubóstwa i klęsk głodu.
1997 - Robert C. Merton (USA, Uniwersytet Harvarda, ur. 1944) i Myron S. Scholes (USA, Uniwersytet Stanford, ur. 1941), obaj specjalizujący się w teorii giełdowych instrumentów pochodnych, tzw. derywatów - za opracowanie nowej metody określania wartości derywatów. Metoda ta otworzyła nowe dziedziny badań, także poza nauką o finansach, i można ją wykorzystywać między innymi do określania wartości umów ubezpieczeniowych.
1996 - James A. Mirrlees (Wielka Brytania, Uniwersytet Cambridge, ur. 1936) i William Vickrey (Kanada, ur. 1914) - za wkład w "teorię bodźców w warunkach informacji asymetrycznej". Teoria ta dotyczy sytuacji, gdy podmioty uczestniczące w życiu gospodarczym i zawierające najróżniejsze transakcje rozporządzają odmiennymi (asymetrycznymi) informacjami. Na przykład bank, udzielając kredytu, wie o pożyczkobiorcy mniej niż on sam; podobnie ktoś sprzedający używany samochód wie o nim znacznie więcej niż nabywca.
1995 - Robert E. Lucas Jr. (USA, Uniwersytet Chicagowski, ur. 1937) - za sformułowanie hipotezy racjonalnych oczekiwań, która zrewolucjonizowała sposoby konstruowania modeli ekonomicznych, a także za gruntowną przebudowę analizy makroekonomicznej i pogłębienie wiedzy o polityce ekonomicznej.
1994 - John C. Harsanyi (1920-2000, Amerykanin pochodzenia węgierskiego, pracował w Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley), John F. Nash (USA, Uniwersytet Princeton, ur. 1928) i Reinhard Selten (Niemcy, Uniwersytet Boński, ur. 1930) - za pionierskie prace nad zastosowaniem teorii gier w badaniu procesów gospodarczych.
1993 - Robert W. Fogel (USA, Uniwersytet Chicagowski, ur. 1921) i Douglass C. North (USA, Uniwersytet Waszyngtona w St. Louis, ur. 1920) - za "wkład w odnowę historii gospodarczej przez zastosowanie teorii ekonomicznych i metod jakościowych do objaśnienia przemian gospodarczych i instytucjonalnych".
1992 - Gary S. Becker (USA, Uniwersytet Illinois w Chicago, ur. 1930) - za objęcie analizą mikroekonomiczną szerokiego wachlarza spraw związanych z ludzkimi zachowaniami i interakcjami, w tym również w sferze pozarynkowej, którymi dotychczas zajmowały się inne dziedziny nauk społecznych, takie jak socjologia, demografia czy kryminologia.
1991 - Ronald Coase (Amerykanin urodzony w Wielkiej Brytanii w r. 1910) - za pionierskie prace nad wpływem praw własności i kosztów prowadzenia interesów (tzw. kosztów transakcyjnych) na gospodarkę. Jego badania, jak to określił komitet Nagrody Nobla, wniosły "przełomowy wkład w zrozumienie instytucjonalnej struktury gospodarki".
1990 - Harry M. Markowitz (ur. 1927), William F. Sharpe (ur. 1934) i Merton H. Miller (1923-2000), Amerykanie - za stworzenie nowych sposobów oceny ryzyka i atrakcyjności różnych inwestycji oraz oceny akcji spółek i obligacji.
1989 - Trygve Haavelmo z Norwegii
1988 - Maurice Allais z Francji
1987 - Robert M. Solow (USA)
1986 - James M. Buchanan Jr. (USA)
1985 - Franco Modigliani (USA)
1984 - Richard Stone (Wielka Brytania)
1983 - Gerard Debreu (USA)
1982 - George J. Stigler (USA)
1981 - James Tobin (USA)
1980 - Lawrence R. Klein (USA)
1979 - Arthur Lewis (Wielka Brytania), Theodore Schultz (USA)
1978 - Herbert A. Simon (USA)
1977 - Bertil Ohlin (Szwecja), James Meade (Wielka Brytania)
1976 - Milton Friedman (USA)
1975 - Leonid Kantorowicz (ZSRR), Tjalling C. Koopmans (USA)
1974 - Gunnar Myrdal (Szwecja), Friedrich August von Hayek (Austria)
1973 - Wassily Leontief (USA)
1972 - John R. Hicks (Wielka Brytania), Kenneth J. Arrow (USA)
1971 - Simon Kuznets (USA)
1970 - Paul A. Samuelson (USA)
1969 - Ragnar Frisch (Norwegia), Jan Tinbergen (Holandia).

Podziel się:

Bądź na bieżąco:
  • Komentarze (0)

Dodaj Komentarz

Zaloguj się , aby dodać komentarz
Forum jest aktualizowane w czasie rzeczywistym
+0 nowe komentarze

Zasady forum

Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu. TVN24BiŚ nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.

Ustawienia

Zamknij ustawienia
Ustawienia zostały zapisane