• rozwiń
    • WIG20 2322.02 +2.00%
    • WIG30 2666.57 +1.96%
    • WIG 59815.31 +1.63%
    • sWIG80 11659.98 +0.84%
    • mWIG40 4060.84 +1.25%

Ostatnia aktualizacja: Dziś 16:34

Dostosuj

Kłopot z funduszami unijnymi dla Polski. Długa lista zastrzeżeń NIK

Polska straci unijne pieniądze? "Artykuł 7 nie ma wpływu" Odtwórz: Polska straci unijne pieniądze? "Artykuł 7 nie ma wpływu"
Polska straci unijne pieniądze? "Artykuł 7 nie ma wpływu" "Źródło: tvn24bis"

Wydatkowanie przez Polskę unijnych środków z polityki spójności jest niezadowalające, mimo znacznej poprawy w naborach wniosków i w zawieraniu umów z beneficjentami - informuje Najwyższa Izba Kontroli w raporcie. Polska ma do wydania w latach 2014-2020 około 80 miliardów euro.

"Tylko w przypadku Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko osiągnięto poziom certyfikacji wydatków, który był określony w Planie działań Rady Ministrów na koniec 2016 r." - napisano w raporcie NIK o zarządzaniu wykorzystaniem środków UE na lata 2014-2020. Kontrolą objęto okres od 1 stycznia 2014 roku do 31 sierpnia 2017 roku.

Urzędnicy NIK sprawdzili pięć krajowych programów operacyjnych (Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko, Program Operacyjny Inteligentny Rozwój, Program Operacyjny Wiedza, Edukacja, Rozwój, Program Operacyjny Polska Wschodnia, Program Operacyjny Polska Cyfrowa) oraz 16 regionalnych programów operacyjnych.

Polska spośród 28 państw Unii Europejskiej zajmowała w połowie 2017 roku 9. miejsce pod względem wydatkowania środków unijnych i 20. miejsce pod względem kontraktowania projektów.

"Postęp trudno uznać za w pełni zadowalający"

Rada Ministrów przyjęła pod koniec lutego 2016 r. plan mający na celu przyśpieszenie realizacji programów w ramach umowy partnerstwa, w którym określiła działania, jakie należy podjąć.

"Postęp w wydatkowaniu funduszy UE trudno uznać za w pełni zadowalający, pomimo wyraźnej poprawy we wdrażaniu objętych kontrolą programów operacyjnych w okresie od 30 czerwca 2016 r. do 30 czerwca 2017 r. Wysokość wydatków na realizację projektów wyliczana według wniosków beneficjentów o płatność wzrosła jedynie z 1,8 proc. do 7,5 proc. dostępnej alokacji funduszy UE, a jeszcze niższy był poziom wydatków certyfikowanych, tj. wydatków zweryfikowanych jako prawidłowo poniesione i zgłoszonych do refundacji do Komisji Europejskiej" - napisano w raporcie.

NIK natomiast pozytywnie ocenia postęp w realizacji programów operacyjnych w odniesieniu do naboru wniosków o dofinansowanie projektów w tym okresie z 28,5 proc. do 75,9 proc. alokacji funduszy UE, a także w zakresie zawierania umów na realizację projektów z 9,5 proc. do 36 proc. alokacji tych funduszy.

Instytucje zarządzające wskazywały, że przyczynami niskiego poziomu realizacji wydatków były m.in.: opóźnienia na szczeblu krajowym w zatwierdzaniu aktów prawnych i dokumentów strategicznych, od czego zależała możliwość ogłaszania naborów, ograniczona liczba zgłoszonych projektów dobrej jakości i realizacja projektów inwestycyjnych o długim horyzoncie czasowym.

W opinii NIK znaczny wzrost wartości wniosków o dofinansowanie i wzrost wartości zawartych umów daje podstawy do osiągnięcia istotnej poprawy wydatkowania środków. "Dotychczasowy postęp w zawieraniu umów oraz realizacji i certyfikacji wydatków pozwala na stwierdzenie, że ryzyko utraty środków UE w wyniku zastosowania przez Komisję Europejską zasady n+3 jest obecnie niewielkie" - zaznacza NIK.

Poziom wydatków

Izba zwraca uwagę, że osiągnięty poziom wydatków w 2016 roku był niższy niż założono w planie działań rządu.

Tylko w przypadku jednego programu (Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko) osiągnięto planowany poziom wydatków na koniec 2016 roku. W pozostałych krajowych programach zrealizowano od 31 do 73 procent planu.

Jeszcze niższe jest wydatkowanie środków w programach regionalnych (14,7 proc. do 52,3 proc.), jedynie w województwie zachodniopomorskim zrealizowano plan na poziomie 72,2 proc., a w województwie opolskim na poziomie 90,5 proc.

Według NIK, w połowie 2017 r., pomimo osiągniętej poprawy, nadal istniało znaczne ryzyko braku realizacji celów pośrednich na koniec 2018 r. dla wielu osi priorytetowych programów. W krajowych programach tylko dla 35 proc. ze wszystkich osi stan realizacji celu finansowego na 2018 r. przekroczył lub zbliżał się do poziomu 65 proc. tego celu, a w przypadku programów regionalnych tylko dla 5 proc. wszystkich osi stan zaawansowania realizacji tego celu przekroczył lub zbliżał się do 65 proc. tj. do poziomu, którego nieosiągnięcie do końca 2018 r. uznawane jest przez Komisję Europejską za poważne niepowodzenie.

W ocenie NIK, istnieje ryzyko niepowodzenia w wykonaniu celów pośrednich do końca 2018 r. w niektórych osiach programów operacyjnych. W dwóch osiach w krajowych programach i w 41 osiach w regionalnych programach wykonanie wskaźnika finansowego (do polowy 2017 r.) pozostawało na poziomie zerowym lub bliskim zera. Komisja Europejska w przypadku poważnego niepowodzenia w realizacji celów może zastosować sankcje finansowe.

Wdrożono kompleksowy system zarządzania realizacją celów finansowo-rzeczowych programów polityki spójności. Zdaniem NIK, minister właściwy ds. rozwoju regionalnego jak i inne instytucje zarządzające w zdecydowanej większości rzetelnie i zgodnie z założeniami wdrożyły kompleksowy system zarządzania. Skrócono czas oceny wniosków o dofinansowanie projektów oraz przyśpieszono zawieranie umów z beneficjentami i weryfikację wniosków o płatność.

Jakie zalecenia?

NIK wnioskuje do instytucji zarządzających programami operacyjnymi o "ponowne oszacowanie poziomu wartości wskaźników finansowych i rzeczowych dla celu pośredniego na koniec 2018 r. dla osi priorytetowych o niewielkiej lub zerowej realizacji tak, aby były możliwe do osiągnięcia w założonym terminie".

Izba wskazuje między innymi na potrzebę identyfikacji podejmowanych działań na rzecz wydatkowania środków; przyspieszenie realizacji procedur przetargowych.

Ponadto, podjęcie działań w zakresie wprowadzenia zmian w systemie realizacji programów operacyjnych, w tym między innymi dotyczących uproszczenia wyboru i realizacji projektów, udzielania pomocy zwrotnej, zmiany procedur dotyczących rozpatrywania protestu, powołania instytucji Rzecznika Funduszy Europejskich.

Podziel się:

Bądź na bieżąco:
  • Komentarze (0)

Dodaj Komentarz

Zaloguj się , aby dodać komentarz
Forum jest aktualizowane w czasie rzeczywistym
+0 nowe komentarze

Zasady forum

Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu. TVN24BiŚ nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.

Ustawienia

Zamknij ustawienia
Ustawienia zostały zapisane