• rozwiń
    • WIG20 2392.77 +0.24%
    • WIG30 2755.03 +0.24%
    • WIG 62066.96 +0.11%
    • sWIG80 14287.19 -0.18%
    • mWIG40 4717.39 +0.04%

Ostatnia aktualizacja: Dziś 12:58

Dostosuj

Polak ubogi na starość. Ekspert: za parę lat możliwa jest zmiana wieku emerytalnego

Balcerowicz: 600 tysięcy osób przejdzie na wcześniejszą emeryturę w tym roku "Źródło: Fakty po Faktach TVN24"

Dodatkowe pieniądze na emeryturę powinni zacząć gromadzić już obecni 30-latkowie – uważa dr Marek Szczepański. Jego zdaniem, dotychczasowe zachęty do uczestnictwa w dodatkowych systemach emerytalnych są zbyt słabe. Wskazał, że "demografia to jedno z najpoważniejszych wyzwań dla systemów emerytalnych" i "od tego nie da się uciec". - Myślę, że za parę lat możliwa jest zmiana wieku emerytalnego, ale kiedy to nastąpi – tego nie wiemy - powiedział.

Dr Marek Szczepański profesor nadzwyczajny, kierownik Katedry Nauk Ekonomicznych Wydziału Inżynierii Zarządzania Politechniki Poznańskiej podkreślił, że jednym z największych wyzwań emerytalnych w Polsce są bariery rozwoju dodatkowych systemów, które pozwoliłyby na zwiększenie kwoty otrzymywanej emerytury.

Wysokość emerytury

Jak tłumaczył, już obecnie wiadomo, że w przyszłości stopa zastąpienia (relacja emerytury do ostatnich zarobków) ulegnie zmniejszeniu wskutek nieuniknionego, demograficznego starzenia się społeczeństwa. System emerytalny finansowany jest głównie z bieżących składek pokolenia pracującego, więc będzie on mógł zapewnić, według prognoz, jedynie podstawową ochronę przed ubóstwem.

- Generalnie stopa zastąpienia, relacja emerytury do ostatniego wynagrodzenia z pracy wynosi obecnie około 50 procent a i tak te emerytury nie są przecież zbyt wysokie: średnio dla mężczyzn jest to ok. 2,5 tysiąca złotych, a dla kobiet – tylko 1,7 tysiąca złotych. Średnia emerytura w Polsce to 2,1 tysiąca złotych, ale połowa emerytów dostaje – jak wynika z danych ZUS-u – nie więcej niż 1,8 tysiąca złotych (brutto). Natomiast w przyszłości, powiedzmy za jakieś 30 lat przewiduje się, że stopa zastąpienia będzie wynosić jedynie około 30 procemt, więc będzie to bardzo, bardzo mało. Znaczna część emerytów otrzyma najniższe gwarantowane przez państwo świadczenie, dotyczy to zwłaszcza kobiet. Gromadzenie dodatkowego kapitału jest więc koniecznością - i tu nie ma nawet o czym dyskutować. Pytanie jest tylko, jak to zrobić, żeby ten poziom uczestnictwa zwiększyć adekwatnie do potrzeb? – dodał.

Kiedy zacząć oszczędzać?

Jak mówił, dużym wyzwaniem jest uświadomienie ludziom, że najlepszym sposobem zapewnienia sobie godnej kwoty emerytury jest gromadzenie środków dzięki dodatkowym systemom emerytalnym. Jak wskazał, w tej kwestii niezbędne jest odpowiednie edukowanie społeczeństwa oraz zmiany instytucjonalne i ekonomiczno-fiskalne.

- Bardzo ważny jest również okres gromadzenia tych oszczędności. Większość ludzi myśli o tych sprawach poważnie dopiero mając 40, czy 50 lat, ale wtedy jest już po prostu trudno zgromadzić ten dodatkowy kapitał. Natomiast, jeśli się rozpocznie już w wieku 30 lat, po choćby 100 czy 200 zł miesięcznie – to już przez lata te gromadzone środki, plus dodatkowy procent, dają możliwość zbudowania całkiem przyzwoitego kapitału dodatkowego. Ciągłe odkładanie na później decyzji o oszczędzaniu na emeryturę to jedna z największych barier rozwoju dodatkowych systemów emerytalnych – ocenił ekspert.

Dodał, że zdaje sobie sprawę z tego, że w ludzie ok. 30-stki mają zupełnie inne potrzeby konsumpcyjne i rzadko kto, rozpoczynając dopiero karierę zawodową, myśli już o emeryturze.

- Ludzie w tym wieku myślą na przykład o mieszkaniu, czy o jakichś potrzebach bieżących. I naprawdę wielkim wyzwaniem jest podejmowanie odpowiednich działań, które zachęciłyby młodych ludzi do gromadzenia środków w ramach dodatkowych systemów – wskazał Szczepański.

Jego zdaniem, dotychczasowe zachęty do uczestnictwa w dodatkowych systemach emerytalnych są zbyt słabe.

Jak tłumaczył, "pracownicze programy emerytalne to tylko 2,5 proc. ogółu zatrudnionych, czyli niecałe 400 tys. Indywidualne Konta Emerytalne (IKE) to z kolei niecałe 900 tys., z czego tylko 25 proc. regularnie wpłaca. Natomiast Indywidualne Konta Zabezpieczenia Emerytalnego (IKZE), które istnieją od 2012 roku to ok. 600 tys. osób.

Jak się okazuje w przypadku IKZE tylko cześć zapisanych osób dokonuje wpłat, mimo że są one w sumie najbardziej korzystne, ponieważ pozwalają co roku na odpis od podstawy opodatkowania, w tym roku np. ponad 5 tys. zł. - Można uzyskać zatem całkiem sporą ulgę podatkową, ale dzięki temu też nie nastąpił w tym przypadku żaden przełom - ocenił Szczepański.

Zdaniem eksperta, czynnikiem, który mógłby zachęcić społeczeństwo do korzystania z dodatkowych systemów emerytalnych, byłoby m.in. uproszczenie tych systemów; także opłaty za zarządzanie nimi nie powinny być wysokie.

- Systemy muszą być też przejrzyste dla uczestników. Moim zdaniem nie powinno być też zbyt dużo opcji do wyboru, bo wtedy ludzie się po prostu gubią – podkreślił i stwierdził, że dużą szansą w tej kwestii są np. zakładowe systemy emerytalne.

Pracownicze Plany Kapitałowe

- Są przecież także plany wprowadzenia tak zwanych Pracowniczych Planów Kapitałowych, które mają być quasi obowiązkowe, czyli z automatycznym zapisem i możliwością ewentualnego odstąpienia przez pracownika, ale jest realnie duża szansa, że większość pracowników w nich pozostanie - ocenił, wskazując, że doświadczenia takich krajów jak USA, Nowa Zelandia czy Wielka Brytania są bardzo obiecujące. - Proponował takie rozwiązania m.in. tegoroczny laureat nagrody Nobla w dziedzinie nauk ekonomicznych, profesor Richard Thaler z uniwersytetu w Chicago. To teoria, która sprawdza się w praktyce – mówił.

Jego zdaniem te systemy są też bardziej efektywne – "jest efekt skali, można zmniejszyć opłaty za zarządzanie tymi funduszami, zarządzania aktywami".

- Natomiast są też pewne bariery z tym związane, ponieważ jeżeli te fundusze będą inwestować na rynku kapitałowym i np. będzie bessa i wartość aktywów spadnie, to cześć osób może się wycofać – wskazał.

Szczepański powiedział też, że kolejną poważną barierą jest brak zaufania społeczeństwa do takich systemów, m.in. przez doświadczenia z Otwartymi Funduszami Emerytalnymi.

Wiek emerytalny

Pytany, czy w przyszłości konieczne będzie ponowne wydłużenie wieku emerytalnego, stwierdził, że "w przyszłości, tak czy inaczej, ten wiek będzie musiał zostać wydłużony i dostosowany do wzrostu długości życia, ponieważ inaczej obciążenie dla finansów publicznych będzie coraz większe i coraz więcej trzeba będzie dopłacać. Chyba, że będzie się zwiększać składki, ale ich także nie można zwiększać stale, bo to znowu spowoduje znaczne zwiększenie kosztu pracy" – mówił.

- Demografia to jedno z najpoważniejszych wyzwań dla systemów emerytalnych nie tylko w Polsce, ale i na całym świecie, i od tego nie da się niestety uciec. Myślę, że za parę lat możliwa jest zmiana wieku emerytalnego, ale kiedy to nastąpi – tego nie wiemy, ponieważ to w największej mierze zależy od polityki i od stanu budżetu. Dopóki można będzie to utrzymać, to myślę, że będzie utrzymany. Ale w pewnym momencie po prostu trzeba go będzie wydłużyć – podsumował.

W piątek w Poznaniu eksperci, w tym przedstawiciele świata nauki, Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego i praktycy związani z rynkiem emerytalnym dyskutowali na temat zagrożeń i perspektyw systemu emerytalnego w Polsce, w ramach otwartej debaty emerytalnej pn. "System Emerytalny w Polsce - szanse, zagrożenia, perspektywy".

Podziel się:

Bądź na bieżąco:
  • Komentarze (0)

Dodaj Komentarz

Zaloguj się , aby dodać komentarz
Forum jest aktualizowane w czasie rzeczywistym
+0 nowe komentarze

Zasady forum

Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu. TVN24BiŚ nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.

Ustawienia

Zamknij ustawienia
Ustawienia zostały zapisane